Volleybal is een dynamische en complexe sport die over de hele wereld wordt gespeeld. Het spel vereist teamwork, strategie en technische vaardigheden. Om een wedstrijd eerlijk en sportief te laten verlopen, zijn duidelijke spelregels onmisbaar. Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van de spelregels met de nadruk op de puntentelling.
Basisprincipes van Volleybal
Volleybal wordt gespeeld op een veld van 9 bij 18 meter, verdeeld in twee helften van 9 bij 9 meter, gescheiden door een net. De hoogte van het net varieert afhankelijk van het geslacht en het niveau van de spelers. Twee teams van elk zes spelers proberen punten te scoren door de bal op de grond te krijgen in de speelhelft van de tegenstander.
De Puntentelling: Rally Point Systeem
Sinds 2000 wordt er meestal gespeeld volgens het zogenaamde Rally Point Systeem. Dit systeem houdt in dat er bij iedere rally een punt wordt gescoord door een team, ongeacht wie er serveert. Voorheen werd er gewerkt met een zogenaamd side-out systeem, waarbij alleen het serverende team een punt kon scoren. Als het niet-serverende team de rally won, kregen ze wel de opslag, maar geen punt.
Sets en Wedstrijden
Een team wint een set door als eerste 25 punten te scoren, met een verschil van minimaal twee punten. Bij een stand van 24-24 wordt er doorgespeeld tot een van de teams twee punten voorsprong heeft. Op de meeste niveaus wordt er om vier sets gespeeld. Een wedstrijd is afgelopen bij een stand van 3-1 of 4-0. Als het 2-2 staat, volgt er een beslissende set tot 15 punten, wederom met een verschil van twee punten. Op de hoogste niveaus wordt het best-of-five principe gehanteerd, waarbij een team de wedstrijd wint bij een stand van 3-0, 3-1 of 3-2.
Spelverloop en Technieken
Het spel begint met een service van achter de achterlijn. De serveerder moet achter de achterste gele lijn staan en de bal moet binnen de lijnen van het veld aan de overkant terechtkomen. De tegenstander probeert de bal op te vangen en door te spelen naar een andere speler. Deze speler kan het spel verder opzetten en een aanval voorbereiden. De speler die wordt aangespeeld kan de bal over het net slaan. De tegenpartij kan proberen de bal direct bij het net te blokken.
Lees ook: Gids voor Hockey 8-Tallen Speelbegeleiding
Veelvoorkomende Termen
- Ace: Een service die direct scoort, zonder dat de tegenstander de bal kan spelen.
- Side-out: Het terugwinnen van de service door het team dat niet serveerde.
- Touche: Het aanraken van de bal bij een blok.
Spelregels in Detail
Algemene Regels
- Een team mag de bal maximaal drie keer raken om deze over het net te spelen.
- Een speler mag de bal niet twee keer achter elkaar raken (een blok telt niet als een slag).
- Spelers mogen het net niet raken.
- Het is niet toegestaan om onder het net in de ruimte van de tegenstander te komen en de tegenstander te hinderen.
- De voet(en) van een speler mogen de middenlijn niet volledig overschrijden en het veld van de tegenstander raken.
Wissels
- Voor het begin van een nieuw punt mag een speler worden gewisseld.
- Een speler die is uitgewisseld, mag uitsluitend voor dezelfde wisselspeler weer worden ingewisseld.
- In totaal zijn er maximaal zes wissels per set toegestaan.
Service
- De service moet van achter de achterlijn worden geslagen.
- De bal moet over het net in het veld van de tegenstander belanden.
- Als de bal het net raakt en eroverheen gaat, gaat het spel gewoon door.
Aanval
- Een aanvaller kan de bal over het net slaan of tikken om te scoren.
- Achterspelers mogen een aanval uitvoeren vanaf achter de driemeterlijn.
- Binnen de driemeterzone mogen achterspelers de bal alleen over het net spelen als zij hem onder de netrand raken.
Blokkeren
- Blokkeren is het tegenhouden van de bal direct bij het net.
- Een blok telt als een van de drie toegestane slagen.
- De speler die de bal bij het blok raakt, mag de bal niet direct daarna nogmaals spelen.
Libero
- Een libero is een specialist in de verdediging.
- De libero draagt een afwijkend shirt.
- De libero mag niet serveren, blokkeren of een aanvallende actie uitvoeren waarbij de bal zich boven de netrand bevindt.
Fouten
Een team scoort een punt als de tegenstander een fout maakt. Voorbeelden van fouten zijn:
- De bal buiten de lijnen slaan.
- De bal meer dan drie keer raken.
- Een speler raakt de bal twee keer achter elkaar.
- Het net raken.
- Een voetfout maken (over de middellijn stappen).
- Niet achter de achterlijn staan bij het serveren.
Time-outs
Elke trainer/coach mag tussen twee rally's een time-out aanvragen. Tijdens een time-out kan de trainer met de spelers overleggen om tactische aanwijzingen te geven of de vaart uit het spel van de tegenstander te halen.
Beachvolleybal
Er zijn enkele verschillen in de spelregels tussen zaalvolleybal en beachvolleybal:
- Beachvolleybal wordt gespeeld met twee spelers per team.
- Er is geen vaste positie voor de spelers.
- Er is geen middenlijn; een speler mag het veld van de tegenpartij betreden, mits de tegenstander niet wordt gehinderd.
- Er zijn time-outs toegestaan, maar geen spelerswissels bij de categorie 2 tegen 2.
Specifieke Regels voor Beachvolleybal
- Service passing: De service mag door de tegenpartij bovenhands (zacht) gespeeld worden, mits deze bovenhands gespeelde bal als set-up voor de aanvaller wordt beoordeeld. Hard contact bovenhands is altijd toegestaan, ook als deze hard gespeelde bovenhandse bal niet wordt beoordeeld als een set-up voor de aanvaller.
- Set-up: Een bal, welke de intentie heeft van een set-up, mag over het net worden gespeeld. Indien dit niet te beoordelen is volgt een dubbelfout.
- Aanval: De aanval mag alleen met hard contact worden uitgevoerd (smash, geslagen boogbal, knokkels, vingertoppen, vuist, onderhands, etc.). Het is dus niet toegestaan de aanval uit te voeren door middel van de ‘push- of duwtechniek’, waarbij met de vingers richting wordt gegeven aan de bal.
Volleybal op de Olympische Spelen
Op het hoogste niveau, zoals bij de Olympische Spelen, gelden strengere en nauwkeurige spelregels die zijn vastgesteld door de Fédération Internationale de Volleyball (FIVB). Er is extra aandacht voor fair play en nauwkeurigheid in beslissingen. Een belangrijk verschil is het gebruik van technologie, zoals de videoref. Deze videoreferee kan de beelden terugkijken om te controleren of een beslissing van de scheidsrechter juist was. De wedstrijden worden standaard gespeeld met het systeem best-of-five. De scheidsrechters zijn zeer ervaren en handhaven de regels strikt.
Lees ook: Hockey spelregels: Een gedetailleerde uitleg
Lees ook: Gids voor hockey spelregels
tags: #spelregels #volleybal #puntentelling