De KNVB zet zich in voor het verhogen van de gelijkwaardigheid in jeugdcompetities en het bevorderen van spelplezier onder jonge voetballers. Om dit te bereiken, is in het seizoen 2022/'23 het 3-fasevoetbal geïntroduceerd in een groot deel van de juniorencompetities. Deze aanpak is van toepassing op alle JO13 tot en met JO19 categorie B (1e klasse en lager) en hoofdklasse competities. Eerder werd al met succes het 4-fasevoetbal bij de pupillen (O8 tot en met O12) geïntroduceerd.
Landelijke Uitrol van het 3-Fasevoetbal bij Junioren
Het seizoen 2022/’23 markeert een belangrijk moment, omdat het 3-fasevoetbal nu landelijk wordt toegepast in alle JO13 tot en met JO19 categorie B competities. Een pilot in district West toonde al aan dat fasevoetbal een significant positief effect heeft op de gelijkwaardigheid van competities. De eerste resultaten van de landelijke uitrol zijn eveneens veelbelovend.
Positieve Resultaten van het 3-Fasevoetbal
Een belangrijke indicator van de verbeterde gelijkwaardigheid is de daling van het percentage "te grote" uitslagen. Vergeleken met fase 1 is dit percentage gedaald van 13,7% naar 7,1%. Dit niveau werd zelfs aan het einde van het vorige seizoen niet bereikt. Daarnaast is het aantal wedstrijden met kleine scoreverschillen toegenomen. Het percentage wedstrijden met een uitslag van 0-2 goals verschil steeg van 35,3% naar 43,1%.
Resultaten in de Districten Noord en Oost
Ook in de districten Noord en Oost zijn positieve resultaten waargenomen. In de eerste speelronden van fase 2 was het percentage grote uitslagen in JO13 tot en met JO19 categorie B competities 7,6%.
Onderstaand overzicht illustreert de verbeterde gelijkwaardigheid van de competities:
Lees ook: Lengte en voetbal: een verband?
| Periode | Aantal wedstrijden | % wedstrijden met uitslag van 0-2 goals verschil | % wedstrijden met uitslag van 7 of meer goals verschil |
|---|---|---|---|
| Fase 2 (2022/'23) | 3.351 | 42,9% | 7,6% |
| Fase 1 (2022/'23) | 3.230 | 35,8% | 13,4% |
| Voorjaar (2021/'22) | 3.226 | 41,2% | 9,1% |
| Najaar (2021/'22) | 3.596 | 35,6% | 12,7% |
Evaluatie van het 3-Fasevoetbal
De KNVB evalueert het 3-fasevoetbal om de effectiviteit verder te optimaliseren. Een belangrijk onderdeel van de evaluatie is het verzamelen van ervaringen van de junioren zelf. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat junioren waarde hechten aan gelijkwaardige wedstrijden en lange competitiereeksen. Om deze reden wordt er na elke fase een enquête verstuurd naar spelers in JO13 tot en met JO19 categorie B en hoofdklasse competities. Na fase 2, die in december eindigt, volgt een uitgebreide analyse van het 3-fasevoetbal, waarbij ook de speeldagenkalender wordt bekeken.
Andere Ontwikkelingen in het Jeugdvoetbal
Naast de invoering van het 3-fasevoetbal zijn er nog andere ontwikkelingen binnen het jeugdvoetbal, waaronder:
- 11x11 Voetbal: De meest voorkomende spelvorm vanaf de junioren, beschikbaar bij vrijwel elke vereniging.
- Nieuwe Spelregels O13: In het seizoen 2023/'24 wordt er in de O13 een pilot gedraaid met vernieuwde spelregels. In de districten West I en Noord wordt er ook in de JO14 getest met de vernieuwde spelregels.
- Meidenvoetbal (MO13 t/m MO20): Specifieke competities voor meiden om met en tegen elkaar te voetballen.
- Pupillenvoetbal (JO8, JO9 en JO10): Spelen 6 tegen 6 wedstrijden op een kleiner veld. Uitslagen en standen worden niet gepubliceerd om het spelplezier te vergroten. De scheidsrechter fungeert als spelbegeleider.
Geen Publicatie van Uitslagen bij Onder 8 t/m Onder 10
Bij de Onder 8 tot en met Onder 10 pupillen worden geen uitslagen en standen meer gepubliceerd. Dit past in de lijn van de ontwikkeling van nieuwe wedstrijdvormen waarbij het draait om het vergroten van het spelplezier van pupillen. Onderzoek wijst uit dat kinderen in deze leeftijdscategorie nog geen interesse hebben in rangen en standen. Het bijhouden van een competitie en toewerken naar een kampioenschap is vooral van belang voor trainers, leiders en ouders, wat kan leiden tot onnodige spanning en druk. De KNVB houdt de uitslagen wel bij om teams op het juiste niveau in te delen.
Lees ook: Onvergetelijke triomfen in het voetbal