Basketbal is een populaire sport, mede dankzij topspelers als Michael Jordan, Shaquille O’Neal en Kobe Bryant. Het spel draait om punten scoren, maar dan wel volgens de basketbalregels. Deze regels kunnen complex zijn, vooral voor beginners. Dit artikel legt de basketbalregels uit, van de afmetingen van het veld tot de puntentelling, fouten en het winnen van een wedstrijd, inclusief de regels voor verlengingen na een gelijkspel.
Het basketbalveld
Een basketbalveld is rechthoekig met aan de korte kanten een basket. De afmetingen variëren: in Nederland is een veld meestal 28 meter lang en 15 meter breed. In Amerika is dit 94 feet (28,65 meter) lang en 50 feet (15,24 meter) breed. Het veld wordt door de middenlijn verdeeld in twee helften, met verder zij- en achterlijnen, een vrije worplijn en een driepuntslijn. Ook zijn er de lijnen van de middencirkel en de bucket (het gebied direct om de basket). De basket, bestaande uit een ring met een net, hangt op een hoogte van 3,05 meter voor volwassenen en 2,60 meter voor kinderen. Het bord achter de basket is officieel 1 meter en 5 centimeter hoog en 1 meter en 80 centimeter breed, hoewel deze afmetingen soms variëren. Een rechthoek van 45 cm hoog en 59 cm breed is op het bord getekend als hulpmiddel om de bal door de ring te gooien.
Spelers en posities
Basketbal is een teamsport met twee teams van vijf spelers, plus maximaal zeven wisselspelers per team. Wisselen is onbeperkt mogelijk, behalve voor spelers die een bepaald aantal fouten hebben gemaakt. Een team start met de "starting five", meestal in een 2-2-1 opstelling: twee forwards, twee guards en een center. De posities zijn:
- Point guard: De spelverdeler die overzicht houdt. Flexibiliteit is belangrijker dan lengte.
- Shooting guard: Zorgt voor het scoren van punten.
- Center: Staat dicht bij de basket en is vaak de langste speler. Speelt een belangrijke verdedigende rol.
- Small forward: Een veelzijdige speler die helpt bij het scoren.
- Power forward: Speelt met de rug naar de basket, blokkeert schoten en scoort van dichtbij.
Puntentelling
Het doel is om meer punten te scoren dan de tegenstander. Punten kunnen op verschillende manieren worden behaald:
- 1 punt: Een score uit een vrije worp, verkregen na een overtreding van de tegenstander.
- 2 punten: Een score binnen de cirkel (de bucket) rondom de basket. Voor een veldscore krijgt je team 2 punten.
- 3 punten: Een score van achter de driepuntslijn.
Een basketbalwedstrijd bestaat uit vier kwarten van elk 10 minuten (12 minuten in de NBA). Tussen de kwarten is er 2 minuten rust, en een langere pauze van 15 minuten na het tweede kwart. Het team met de meeste punten na vier kwarten wint.
Lees ook: Hoeveel calorieën verbrand je met korfbal?
Basketbalregels en overtredingen
Er zijn diverse regels om een eerlijke en veilige sport te waarborgen. De belangrijkste regels en overtredingen zijn:
- Uit: De bal is uit wanneer een speler met balbezit de grond buiten de lijnen raakt.
- Loopfout: Meer dan twee stappen zetten met de bal in de hand na een dribbel.
- Voetcontact: De bal raken met voet, knie of been.
- Terugspelen: De bal terugspelen naar de eigen helft vanuit de helft van de tegenstander tijdens een aanval.
- Dubbele dribbel: Opnieuw dribbelen nadat de bal is opgepakt na een dribbel.
- Goaltending: Het blokkeren van een bal die omlaag beweegt richting de basket zonder de ring te hebben geraakt.
Overtredingen worden onderverdeeld in:
- Persoonlijke fout: Ongeoorloofd contact met een tegenstander tijdens aanval of verdediging. Bij vijf persoonlijke of technische overtredingen wordt een speler uitgesloten van de lopende wedstrijd. Als een persoonlijke fout wordt gemaakt op een speler die schiet, krijgt die speler twee vrije worpen.
- Technische fout: Grof gedrag tegen een tegenstander of de scheidsrechter.
- Onsportieve fout: Een tegenstander expres vasthouden of duwen zonder kans op balbezit.
- Diskwalificerende fout: Een ernstige fout, zoals een klap uitdelen, wat direct leidt tot het verlaten van het veld.
Tijdregels
Om het spel snel en uitdagend te houden, zijn er tijdregels:
- 24-secondenregel: Een aanval mag niet langer dan 24 seconden duren. Na contact met de ring of een overtreding start de klok opnieuw.
- 8-secondenregel: Een team moet binnen 8 seconden van de eigen helft naar de helft van de tegenstander.
- 3-secondenregel: Verdedigers mogen slechts 3 seconden op de helft van de tegenstander blijven tijdens een aanval.
- 5-secondenregel: Een speler mag de bal maximaal 5 seconden vasthouden bij een inworp. Ook moet een speler na 5 seconden dribbelen of een poging tot scoren doen als hij nauw bewaakt wordt.
Verlenging na een gelijkspel
In het basketbal kan een wedstrijd niet gelijk eindigen. Als de stand na de reguliere speeltijd gelijk is, volgt er een verlenging van 5 minuten. Is de stand na deze verlenging nog steeds gelijk, dan wordt er opnieuw met 5 minuten verlengd, net zo lang totdat er een winnaar is.
Basketbal varianten
Basketbal kan 3 tegen 3 (3x3) of 5 tegen 5 gespeeld worden. Bij 3x3 mag een team uit maximaal 4 spelers bestaan, waarvan er altijd 3 op het veld staan. In tegenstelling tot sommige andere sporten mag er bij basketbal onbeperkt gewisseld worden.
Lees ook: Wat verdient een derde keeper?
Lees ook: Hoeveel vlakken heeft een voetbal?
tags: #basketbal #regels #verlenging #na #gelijkspel