Voor elke voetballiefhebber is het een teleurstelling als een wedstrijd wordt afgelast. Dit artikel bespreekt de regels en procedures rondom afgelastingen in het voetbal, met de focus op de KNVB-richtlijnen en de praktische overwegingen van voetbalverenigingen.
Hoe Gelast Je een Wedstrijd Af?
Als club kan je een wedstrijd aflassen via de KNVB Wedstrijdzaken-app. De wedstrijdsecretaris kan dit doen voor alle leeftijdscategorieën vanaf één dag voor de wedstrijd. De scheidsrechter kan dit op de wedstrijddag zelf via dezelfde app doen. Alle informatie over het afgelasten van wedstrijden is te vinden op KNVB Assist. Gebruikers van de Voetbal.nl-app ontvangen een push-notificatie bij een afgelasting van een wedstrijd die ze volgen (vanaf O8).
Algemene Informatie Veldkeuring
Het is lastig om precies aan te geven wanneer een veld wordt afgekeurd. Er zijn meerdere factoren die een rol spelen. Daarom is het belangrijk om de velden goed te kennen, vooral de zwakkere plekken, om een goede beslissing te nemen. Veldkeuring is geen exacte wetenschap. Regen betekent niet automatisch afkeuring, en langere tijd geen regen betekent niet automatisch dat er niet wordt afgekeurd.
Uitgangspunten Veldkeuring
Afgelastingen zijn gebaseerd op twee primaire uitgangspunten:
- Het waarborgen van de veiligheid van de spelers: Dit is vooral belangrijk bij gladde velden en onweer.
- De conditie van de velden: Dit speelt vooral een rol bij (veelvuldige) regen. Een speelveld is verzadigd als het grondwaterniveau zo hoog is dat het bijna aan de oppervlakte komt. Dit kan ook voorkomen als er geen plassen op het veld staan. Het is dus niet voldoende om alleen naar de zichtbare staat van het veld te kijken. Ernstige beschadiging maakt het veld gevoeliger voor afgelastingen. Dit geldt ook voor opdooiende velden, waar de ondergrond nog bevroren is en het gras er gemakkelijk afgespeeld kan worden.
Daarnaast kunnen verenigingen hun eigen uitgangspunten toevoegen, zoals:
Lees ook: Wat zijn de redenen voor afgelastingen in het KNVB-voetbal en wat zijn de gevolgen?
- Onnodige afgelastingen voorkomen: Een vroege afgelasting (bijvoorbeeld een dag van tevoren) is zelden mogelijk, tenzij er extreme weersomstandigheden zijn en de KNVB een algehele afgelasting afkondigt. Hoe langer van tevoren de keuring plaatsvindt, hoe onnauwkeuriger de beslissing zal zijn.
- Zorgdragen voor tijdige afgelastingen: Om te voorkomen dat mensen onnodig naar het voetbalveld komen, wordt er (bij wedstrijden) gekeken naar de geschatte vertrektijd van de bezoekende teams. De beslissing moet dus op een dusdanig tijdstip genomen worden dat het niet te dicht op de wedstrijd zit, maar ook niet te ver van het aanvangstijdstip.
Voorspelbaarheid en Factoren
Het is helaas niet mogelijk om de exacte ontwikkeling van het weer en de staat van de velden te voorspellen. Weersvoorspellingen en buienradars worden gebruikt, maar geven geen garantie op een nauwkeurige beslissing. Vroege afgelastingen komen daarom over het algemeen alleen voor bij een algehele afgelasting van de KNVB.
De staat van de velden hangt af van verschillende factoren, zoals de hoeveelheid regen, de temperatuur van de ondergrond, de wind, het grondwaterpeil en de infiltratiesnelheid/doorlatendheid van het veld. Bij regen kan 5 mm al genoeg zijn om het veld blank te zetten, terwijl een week later 20 mm geen probleem hoeft te zijn.
Keuringen
- Weekendkeuringen: In het weekend vinden over het algemeen alleen officiële wedstrijden plaats. Voor competitie- en bekerwedstrijden gelden vanuit de KNVB voorwaarden voor het afgelasten van wedstrijden. De keuring vindt plaats door een afgevaardigde van de vereniging, meestal de (wedstrijd)secretaris, een uur tot anderhalf uur voor de eerste wedstrijd. Afhankelijk van de uitkomst kan een herkeuring plaatsvinden. Het is dus mogelijk dat ochtendwedstrijden worden afgelast en middagwedstrijden toch door kunnen gaan, of andersom. In uitzonderlijke gevallen kan al de avond vooraf worden overgegaan tot (gedeeltelijke) afgelasting, in overleg met de consul.
- Weekkeuringen: Voor trainingen en doordeweekse oefenwedstrijden worden de velden gekeurd door de wedstrijdsecretaris. Er wordt geprobeerd de keuring in de middag uit te voeren, tussen 14:00 en 15:00 uur, maar uiterlijk om 17:00 uur.
Uiteindelijke Beslissing
Voor officiële wedstrijden wordt het besluit om af te gelasten genomen door de afgevaardigde van de vereniging. Bij Leonidas-W is dit de (wedstrijd)secretaris. Zelfs als een veld als bespeelbaar wordt beoordeeld, kan een wedstrijd bij slecht weer alsnog worden afgelast door de scheidsrechter. Trainers en (jeugd)leiders kunnen voor trainingen of oefenwedstrijden zelf besluiten tot afgelasting, maar dit is niet toegestaan bij competitie- en bekerwedstrijden.
Gedeeltelijke Afgelasting
De beslissing voor afgelasting wordt per veld gemaakt. Het kan dus voorkomen dat slechts (een deel van) één veld wordt afgekeurd. Een veld dat is afgekeurd voor wedstrijden, mag ook niet worden gebruikt voor trainingen. Bij een gedeeltelijke afgelasting dienen bepaalde wedstrijden voorrang te krijgen op andere wedstrijden. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de categorie van een wedstrijd (A of B), of er eventueel nacompetitie kan volgen en het aantal achterstallige wedstrijden van de thuisspelende teams. Het tijdstip van aanvang van een wedstrijd mag op de wedstrijddag niet meer worden gewijzigd. Wedstrijden uit de categorie A dienen altijd voorrang te krijgen op wedstrijden uit de categorie B.
Algehele Afgelasting
De KNVB kan vanaf donderdag overgaan tot een algehele afgelasting voor een district. Leonidas-W behoort tot het district Zuid 2. Bij een algehele afgelasting wordt onderscheid gemaakt tussen categorie A en categorie B. Voor seizoen 2024-2025 omvat categorie A Leonidas-W 1 en Leonidas-W 2. Alle overige teams behoren tot categorie B. Voor jeugdteams wordt dit in de jeugdleiders groepsapp geplaatst, voor seniorenteams in de senioren groepsapp.
Lees ook: Alles over KNVB besluitvorming bij afgelastingen
Het doel is om afgelastingen zo vroeg mogelijk te communiceren. Op doordeweekse dagen is dit voor zover mogelijk tussen 14:00 en 14:30 uur (maar uiterlijk 17:00), in het weekend in principe uiterlijk één uur voor de eerste wedstrijd. Voor deze tijd is vaak nog niks bekend over afgelastingen. Het heeft dan ook geen zin om dit al te vragen bij de trainer of bij de contactpersoon van de vereniging.
Weertypen en Afgelastingen
Afgelastingen bij Regen
Als het doordeweeks of op de vrijdag voorafgaand een wedstrijdweekend (regelmatig) regent, kan het voorkomen dat trainingen en of wedstrijden worden afgelast. Dat het regent wil echter niet automatisch zeggen dat velden worden afgekeurd. Afhankelijk van de regenval, en in combinatie met de overige weersomstandigheden, wordt beslist of een veldkeuring en eventuele afgelasting noodzakelijk is.
Afgelasting door regenval zal uitsluitend plaatsvinden als het veld dusdanig vochtig of drassig is, dat speelschade aan het veld niet te voorkomen is. Door combinaties in weersomstandigheden (denk aan wind) kan het zijn dat een of meer velden slechts gedeeltelijk worden afgelast. De slechte delen van een veld, bijvoorbeeld de doelgebieden, zullen sneller worden afgekeurd bij regenval.
De veiligheid van de spelers staat voorop, vooral bij overvloedige regen. Als het veld verzadigd is en het water al tussen de wortels staat (hoeft nog geen plas te zijn) kan een veld al in één wedstrijd geruïneerd worden, laat staan na meerdere wedstrijden op één dag. Niet alleen is het gras weg en moet je op zandplaten voetballen, zonder wortelstructuur klinkt het veld in en is de waterafvoer nog eens vele malen slechter. Het veld is dan nog veel gevoeliger geworden voor afgelasting. Kortom: om veel afgelastingen te vermijden zal het onvermijdelijk zijn zo nu en dan af te gelasten, ook al denkt men dat het op het eerste gezicht “te doen” is. Ook opdooiende velden zijn een probleem. De toplaag kan ontdooid zijn, maar als de onderlaag nog bevroren is wordt al het gras eraf gespeeld. Dat zie je niet meteen na de wedstrijd, wel een paar dagen later (en de rest van het seizoen!).
Afgelastingen bij Onweer
Onweer is het meest lastige weerelement bij de veldkeuring. De voorspelling van mogelijk onweer een aantal uur van tevoren is vrijwel nooit een reden om direct tot afgelasting over te gaan. Onweer komt vaak snel opzetten. In de praktijk zal het er meestal op neerkomen dat een training of wedstrijd gestaakt dient te worden. Richtlijn hiervoor is dat gestaakt dient te worden indien de tijd tussen flits en donder minder dan 10 seconden bedraagt. Een ieder heeft de verplichting scheids- en grensrechters daarop te attenderen. De scheidsrechter dient leiders te vragen de ontwikkelingen in de gaten te houden. Bij twijfels dient gestaakt te worden. Een staking mag uiterlijk 30 minuten duren, waarna tot afgelasting moet worden overgegaan. Tenzij beide partijen overeenkomen langer te wachten, op voorwaarde dat het qua veldplanning kan en de scheidsrechter uiteraard akkoord gaat. Meestal zal er zich echter een onweersbui ontladen die het veld onbespeelbaar maakt. Een KNMI weeralarm betekent niet dat er automatisch afgelast wordt. Soms blijkt het mee te vallen, soms is het ergste alweer lang voorbij als wedstrijd of training begint, soms blijkt het zwaartepunt landelijk elders te liggen.
Lees ook: Voetbal afgelastingen West I
Afgelastingen bij Winterse Omstandigheden
Bij winterweer zijn er meerdere factoren die een rol spelen. Denk hierbij aan sneeuw, vorst en meer. De weerelementen bepalen vaak menig discussie in de aanloop naar training en wedstrijd. Moet er afgelast worden, ja of nee? Een dergelijke beslissing roept vaak allerlei emoties op en iedereen heeft er wel een mening over. Welke beslissing er ook genomen wordt, altijd vecht iemand hem wel weer aan. Wedstrijden uit categorie A moeten voorrang krijgen boven wedstrijden uit categorie B, waarbij in principe het standaardteam altijd dient te spelen. Voor wat de volgorde bij de overige elftallen betreft, kan in overleg tussen de bij de keuring aanwezige verenigingsvertegenwoordigers en de consul een beslissing worden genomen. Het aantal achterstallige wedstrijden van de betrokken thuisspelende elftallen, alsmede het te verwachten aantal bezoekers, zijn factoren die in dit overleg worden betrokken. Indien de vereniging beschikt over een goedgekeurd en gecertificeerd kunstgrasveld moeten wedstrijden ook op dit veld worden gespeeld, mits wordt voldaan aan de bepalingen zoals vermeld in hoofdstuk 1.16 en 1.19 van het Bewaarnummer en met inachtneming van het bepaalde in 1.4.6. Indien er sprake is van een gedeeltelijke afgelasting van terreinen is het aan de vereniging aan de hand van de vastgestelde rangorde te bepalen welke wedstrijden doorgang vinden en welke afgelast moeten worden.
Bij vochtige omstandigheden en vorstinval kan de kunstgrasmat bevroren raken. Of sneeuw en ijs aangevroren zijn. Ook in dat geval mag er niet op het kunstgras gespeeld worden, aangezien er dan gaten kunnen ontstaan.
Extreme hitte of kou
Bij extreme hitte of extreme kou kan de thuisspelende vereniging zelf bepalen of de wedstrijden van de JO11 en jonger worden afgelast. Dit kan ook gebeuren op verzoek van de bezoekende vereniging. Afgelasting moet uiterlijk plaatsvinden een dag voorafgaand aan de wedstrijden. Geef dit dan wel de eerste werkdag daaropvolgend door aan het betreffende steunpunt.
Communicatie en Prioriteiten bij Afgelastingen
Iedereen wil het liefst al een dag van tevoren weten of er afgelast wordt. Maar alle weersverwachting-hulpmiddelen ten spijt, de kans dat er achteraf dan toch gevoetbald had kunnen worden wordt dan weer veel groter. Bij afgelasting een dag van tevoren gaat het dan al snel over tamelijk extreme weersituaties, waarbij de KNVB dan meestal al voor de hele regio tot afgelasting overgaat. Zo niet, dan zal in een enkel geval nog wel de avond ervoor beslist kunnen worden, maar meestal pas op de wedstrijddag zelf. Primair doel: ieder een onnodige gang naar het voetbalveld te besparen. Daarbij is het uitgangspunt de geschatte vertrektijd van het bezoekende team. Dat zal doorgaans nog eerder zijn dan de tijd dat leden van de thuisspelende vereniging van huis vertrekken. Het grootste probleem: de hele vroege wedstrijden op zaterdag- en zondagochtend, als er niet op vrijdagavond geannuleerd kan worden. Vooral lastig voor teams die al vóór 8 uur dienen te vertrekken.
Normaliter kent een vereniging een consul van de gemeente of eigenaar van de sportvelden (kan dus ook de club zelf zijn), die over afgelasting beslist. In geval er geen consul (beschikbaar) is, neemt de wedstrijdsecretaris die taken waar. Voor midweekse werkdagen (trainingen en avondwedstrijden) zal op andere vrijwilligers, die op betreffende dag aanwezig kunnen zijn, een beroep worden gedaan. Indien velden afgelast worden, bepaalt het wedstrijdsecretariaat in overleg met de consul de herindeling van het wedstrijdprogramma (of het trainingsprogramma), op basis van bepaalde prioriteiten en KNVB-verplichtingen.
Afgelastingen worden als volgt meegedeeld:
- KNVB algehele afgelastingen: pagina 603 Teletekst (Kijk onder West-II). A-categorie bij SVS zijn: 1, 2 en O23. Probeer altijd die bronnen te raadplegen en voorkom bellen naar de vereniging. De lijnen zijn dan immers overbezet.
Indien een deel van de velden wordt afgelast zal de voorzitter technische zaken in overleg met de veldkeurder een veldherindeling maken. Daarbij moet hij met prioriteiten rekening houden voor het aan te passen wedstrijdschema, alsmede KNVB-regels. De standaardteams hebben verplicht de allerhoogste prioriteit, waarbij de wedstrijden in principe enkel op veld 1 gespeeld mogen worden. Zij hebben ook prioriteit voor het uitwijken naar het kunstgrasveld voor een alternatief programma. Voorts volgen de andere teams in de A-categorie.
Voor wat betreft de wedstrijden in de B-categorie hangt het af van de diverse belangen en de stand in de competities. Daarbij zal prioriteit gegeven worden aan die teams, die mogelijk nog naar een A-categorie niveau kunnen promoveren. Of alle andere teams die de vereniging binnen haar voetbaltechnisch beleidsplan in de A-categorie wil krijgen. Die teams kunnen immers belangrijke promotie mislopen doordat ze te weinig wedstrijden hebben gespeeld. Mochten ze uiteraard geen kans meer hebben daarop, dan zal de prioriteit vervallen. Voorts zal er ook gekeken worden naar het aantal gespeelde wedstrijden, zodat teams die al een extra grote achterstand hebben door afgelastingen ook eens aan de beurt komen. Maar er zullen hoe dan ook beslissingen genomen worden die niet altijd iedereen zal bevredigen. Of dat nu afgelasting is, of verplaatsing naar een ander - minder populair - speelveld. Dat is niet anders, beslissingen worden naar beste weten genomen, maar het zijn en blijven beslissingen. Het ene team speelt dan wel, het andere niet.
Indien bekerwedstrijden zijn gepland hebben die, conform KNVB richtlijn, prioriteit boven competitiewedstrijden. Competitiewedstrijden hebben weer priortiteit boven vriendschappelijke, oefen- of toernooiwedstrijden. Dat geldt ook voor B-categorie wedstrijden, indien er vriendschappelijke wedstrijden voor A-categorie teams zijn gepland. De laatsten zullen dus moeten wijken. Een en ander qua prioriteit geldt dan ook voor vervangende oefenprogramma’s op het kunstgrasveld.
Belangrijk: Indien bepaalde velden worden afgekeurd is het dus niet per definitie dat dan ook de in het wedstrijdprogramma op die velden geplande wedstrijden worden afgelast. Er wordt immers een veldherindeling gemaakt waarbij wedstrijden, gepland op afgekeurde velden, op basis van de prioriteitsregeling worden verschoven naar wél bespeelbare velden. Waarbij de dan op die velden geplande wedstrijden alsnog worden afgelast. Aan de veldindeling van het wedstrijdprogramma kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Wel kan er in de praktijk nog heel wat worden in- en opgeschoven met inzet van het kunstgras. Een enkel keertje kan het zijn dat een wedstrijd naar een ander veld kan worden opgeschoven, waardoor wel een op dat veld geplande andere wedstrijd ietsje later moet beginnen. Dat mag volgens de regels tot een half uur zijn. Uiteraard ieders begrip hiervoor gevraagd, want daardoor wordt een onnodige afgelasting voor een ander team voorkomen. Omdat er dan geen tijd meer is tussen de wedstrijden, dienen de teams die nog warm willen lopen dat te doen op de inloopstrook (kunstgras) achter veld 2.
Het komt wel eens voor dat er leiders zijn die juist afgelasting wensen, bijvoorbeeld omdat ze die dag over te weinig spelers beschikken of een topwedstrijd moeten spelen, maar essentiële spelers missen. Alle begrip voor die wens, maar hier wordt absoluut geen rekening mee gehouden. De vereniging heeft bij het afgelastingbeleid primair tot doel dat er zoveel mogelijk gespeeld wordt, dat beleid kan (en mag) niet gebruikt worden voor andere doeleinden.
Een hele aparte categorie vormt onweer. Dit is het meest lastige weerelement om vooruit te bepalen wat het gevolg zal zijn. De voorspelling van mogelijk onweer vele uren van tevoren is vrijwel nooit een reden om direct tot afgelasting over te gaan. Onweer is meestal plaatselijk. Haarlem kan blank komen te staan, en in Hoofddorp de zon blijven schijnen. In de praktijk zal het hier meestal neerkomen op het staken van een wedstrijd. Er moet gestaakt worden indien de tijd tussen flits en donder minder dan 10 seconden bedraagt. Een ieder heeft de verplichting scheids- en grensrechters daarop te attenderen. De scheidsrechter dient leiders te vragen de ontwikkelingen in de gaten te houden. Bij twijfels dient gestaakt te worden. Een staking mag uiterlijk 30 minuten duren, waarna tot afgelasting moet worden overgegaan. Tenzij beide partijen overeenkomen langer te wachten, op voorwaarde dat het qua veldplanning kan en de scheidsrechter uiteraard akkoord gaat. Meestal zal er zich echter een onweersbui ontladen die het veld onbespeelbaar maakt.
"Op kunstgras kan altijd gespeeld worden", is vaak de gedachte. Dat klopt meestal wel, maar niet altijd. De kunstgrasmatten liggen verzonken in een betonnen bak. Bij zeer zware regenbuien kan de riolering wel eens de waterhoeveelheid niet verwerken. De mat komt dan omhoog en gaat op het water drijven. De mat gaat "golven". Een eerste signaal is er al wanneer er plassen op het veld komen te staan. Op dat moment dient een ieder onmiddellijk het veld te verlaten, aangezien er anders een risico is dat de mat scheurt, waarmee het veld voor goed geruïneerd is.
Afgelastingen in de Praktijk en Inhalen van Wedstrijden
Er worden vanwege het slechte weer veel wedstrijden afgelast. Het is al een aantal weken slecht weer en er komen nog koude maanden aan. Veel wedstrijden worden afgelast, met name in regio’s waar weinig kunstgrasvelden zijn. Door het slechte weer kan het zijn dat (een deel van de) velden niet bespeelbaar zijn. Als wedstrijden worden afgelast, is het ten eerste zaak op duidelijk te communiceren naar tegenstanders.
Let op: het uitwijken naar kunstgras is verplicht voor de standaardcompetities (3e divisie t/m de 5e klasse - alleen voor wedstrijden in de 2e divisie geldt dit niet).
Voorrangsregeling gedeeltelijke afgelasting
Hou er bij een gedeeltelijke afgelasting rekening mee dat wedstrijden uit categorie A voorrang moeten krijgen boven wedstrijden uit categorie B.
Alle bekerwedstrijden gelden bij afgelasting als categorie A, dus ook bekerwedstrijden voor lagere senioren en junioren. Een bekerwedstrijd uit categorie B voorrang heeft op een competitiewedstrijd uit categorie A zonder periodetitels. Voor meer informatie hierover verwijzen we naar artikel 2.4.3 uit het Handboek Competitiezaken.
Inhalen
- Categorie A: Eventueel afgelaste wedstrijden bij competities uit categorie A worden door de KNVB opnieuw ingepland. Als het nodig is, worden ze doordeweeks gespeeld. Dit kan ten koste gaan van trainingen. We rekenen daarbij op medewerking van de thuisclub.
- Categorie B (meiden en junioren): Eventuele afgelaste wedstrijden bij deze categorieën worden ingepland op zaterdag 16 december 2023. Dit is de enige inhaalzaterdag in fase 2. Mochten er meer afgelaste wedstrijden zijn, dan worden deze door de KNVB niet meer ingepland. Wel kunnen deze wedstrijden, net als bij de pupillen, in onderling overleg gespeeld worden. Al ingeplande doordeweekse wedstrijden in categorie B kunnen ook in onderling overleg verplaatst of niet gespeeld worden.
Wie is waar verantwoordelijk voor?
- Thuisspelende club: De thuisspelende club is verantwoordelijk voor de situatie op het veld en in het stadion. Als er slecht weer wordt verwacht, is het aan de thuisclub om ervoor te zorgen dat het veld bespeelbaar is, dat de tribune goed toegankelijk is en dat er voldoende maatregelen worden getroffen om dit voor elkaar te krijgen. Als een club denkt dat hun wedstrijd niet door kan gaan, dan wordt er contact opgenomen met de KNVB. De KNVB zorgt er dan voor dat er een scheidsrechter langskomt om het veld definitief te keuren.
- KNVB: De KNVB is, via de scheidsrechter, verantwoordelijkheid voor de keuring van het wedstrijdveld. De scheidsrechter moet erop toezien dat het veld veilig en bespeelbaar is voor de spelers. De KNVB bepaalt uiteindelijk of een wedstrijd wel of niet door kan gaan. In het belang van thuis- en uitsupporters en de wedstrijdorganisatie is het streven om minimaal vier uur voor de aftrap met een definitief besluit te komen. Als een wedstrijd afgelast is, treedt de bond zo snel mogelijk in contact met de clubs en de lokale overheid om het duel opnieuw in te plannen.
- Lokale overheid: De lokale overheid gaat over de situatie buiten het stadion. Als het volgens de lokale overheid onveilig is om het stadion te bereiken dan kunnen zij in overleg met de club en de KNVB bepalen dat een wedstrijd niet doorgaat.
tags: #afgelastingen #voetbal #knvb #regels