Het FIFA Wereldkampioenschap voetbal, een evenement dat eens in de vier jaar plaatsvindt, is uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen dat miljarden mensen verenigt in hun passie voor de sport. Echter, de wortels van dit prestigieuze toernooi zijn te herleiden naar een tijdperk waarin voetbal nog in de kinderschoenen stond. Dit artikel duikt in de geschiedenis van het WK voetbal en belicht in het bijzonder de rol van Uruguay als de eerste wereldkampioen.
Het Ontstaan van de FIFA en de Noodzaak voor een Wereldkampioenschap
Voetbal, zoals we dat vandaag de dag kennen, ontstond aan het einde van de 19e eeuw in Engeland en verspreidde zich gestaag over Europa en de rest van de wereld. In de beginjaren werd het Olympisch voetbaltoernooi beschouwd als het belangrijkste internationale voetbalpodium. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) erkende de sport en integreerde het in de Zomerspelen.
Echter, met de groeiende populariteit van het voetbal ontstond de behoefte aan een overkoepelende organisatie die de sport internationaal kon reguleren. Op 21 mei 1904 werd de Fédération Internationale de Football Association (FIFA) opgericht door zeven Europese landen: Frankrijk, Denemarken, Nederland, België, Spanje, Zweden en Zwitserland. De FIFA had als doel om de toekomst en ontwikkeling van het voetbal te waarborgen.
De Olympische Spelen waren traditioneel bedoeld voor amateursporters, en de FIFA zag de noodzaak voor een toernooi waar professionele teams konden strijden om de titel van wereldkampioen. In 1928 kwam de voorzitter van de FIFA, Jules Rimet, met een voorstel om een eigen internationaal toernooi te organiseren.
Uruguay 1930: Het Eerste WK Voetbal
Op 28 mei 1928 besloot de FIFA dat de eerste editie van het Wereldkampioenschap voetbal in 1930 zou plaatsvinden. De eer om dit historische evenement te organiseren, viel te beurt aan Uruguay.
Lees ook: Nederlandse Handbalgeschiedenis: Een Overzicht
De keuze voor Uruguay was geen toeval. Het land vierde in 1930 zijn honderdjarig bestaan en had in 1924 en 1928 Olympisch goud gewonnen met voetbal. Dit maakte Uruguay tot een van de meest succesvolle voetballanden van die tijd. De FIFA nodigde 13 landen uit om deel te nemen aan het eerste WK.
Vanwege de lange reisduur en de hoge reiskosten was er onder de Europese landen weinig animo om deel te nemen aan dit kampioenschap: op 28 februari 1930, de einddatum van inschrijving, had zich nog geen enkel land aangemeld. Uiteindelijk wist Jules Rimet, met hulp van de regering van Uruguay, vier landen zo ver te krijgen om de oversteek te maken. Dit waren België, Roemenië, Joegoslavië en Frankrijk.
De Deelnemende Landen en de Groepsfase
De 13 deelnemende landen werden verdeeld over vier groepen:
- Groep A: Argentinië, Chili, Frankrijk, Mexico
- Groep B: Brazilië, Bolivia, Joegoslavië
- Groep C: Uruguay, Roemenië, Peru
- Groep D: Verenigde Staten, Paraguay, België
De wedstrijden werden gespeeld in de hoofdstad Montevideo, die drie stadions ter beschikking had: Estadio Parque Central, Estadio Pocitas en Estadio Centenario. Het toernooi duurde van zondag 13 tot en met woensdag 30 juli 1930.
Het allereerste WK-duel in de geschiedenis was Frankrijk - Mexico. De wedstrijd eindigde in 4-1 en Lucien Laurent scoorde de allereerste goal op een WK.
Lees ook: Passie en Kritiek NAC Breda Ultras
De Knock-outfase en de Finale
Na de groepsfase stroomden de winnaars van elke groep door naar de halve finales. Argentinië versloeg de Verenigde Staten met 6-1, terwijl Uruguay met dezelfde cijfers te sterk was voor Joegoslavië.
De finale vond plaats op 30 juli in het Estadio Centenario in Montevideo. Uruguay en Argentinië stonden tegenover elkaar in een beladen wedstrijd. De spanning was te snijden, en de Belgische scheidsrechter John Langenus eiste veiligheidsgaranties voordat hij de wedstrijd wilde fluiten. Na een 4-2 overwinning kroonde Uruguay zich tot de eerste wereldkampioen voetbal.
De Impact van het Eerste WK
Ondanks het feit dat het pas de eerste editie was, had het WK meteen veel maatschappelijke impact. Tijdens het toernooi waren in onder meer Buenos Aires, Santiago en Lima een soort fan parks ontstaan. Vele duizenden mensen verzamelden zich daar rond de hoofdkantoren van kranten die de radioverslagen van wedstrijden via luidsprekers uitzonden.
De Verdere Geschiedenis van het WK
Na het succes van het eerste WK in Uruguay, groeide het toernooi uit tot een van de grootste sportevenementen ter wereld. Het aantal deelnemende landen steeg gestaag, en de populariteit van het voetbal bereikte ongekende hoogten.
Uitbreiding van het Aantal Deelnemers
Aan de opzet van het WK voetbal is in loop der jaren nogal het nodige gesleuteld. Zo deden aan de eerste editie van het WK voetbal slechts 13 landen mee. De edities hierop waren dit respectievelijk 16, 15 en 13 landen. Vervolgens deden tussen 1954 en 1978 in totaal 16 landen mee. Dit aantal is hierna opgeschroefd tot 24 stuks. Inmiddels doen er sinds de editie van 1998 32 landen mee.
Lees ook: Kleding en benodigdheden Uganda
Nederland op het WK
Heeft Nederland ooit het WK gewonnen? Nee, helaas voor de vele voetbalfans in Nederland niet. Ons nationale elftal stond wel drie keer in de WK-finale. Op het WK van 1974 verloor Oranje, met spelers als Johan Cruijff en Willem van Hanegem, van gastland West-Duitsland. Vier jaar later stond Oranje weer in de finale, opnieuw tegen het gastland. Dit keer was Argentinië te sterk in de eindstrijd.
Na 1974 moesten de fans van Nederland lang wachten op een nieuwe kans op de WK titel, maar in 2010 haalde Oranje opnieuw de finale. Helaas ging de allesbeslissende wedstrijd tegen Spanje in de verlenging verloren. Nederland won het WK voetbal dus nooit.
Recente Winnaars
De WK voetbal winnaars van de afgelopen jaren zijn zeer verschillend. Sinds 2002 werden er vijf WK’s gespeeld en elk WK was er een andere wereldkampioen. De huidige wereldkampioen voetbal is Frankrijk. Zij werden in 2018 voor de tweede keer wereldkampioen, de eerste keer was in 1998. Verder wisten Brazilië (2002), Italië (2006), Spanje (2010) en Duitsland (2014) zich in recente jaren als WK Winnaar te kronen.
Topscorers aller tijden
- Guillermo Stábile (Argentinië): 8 goals
- Pedro Cea (Uruguay): 5 goals
- Peregrino Anselmo (Uruguay): 3 goals
Overzicht van de Winnaars
Hieronder een overzicht van alle WK winnaars tot nu toe:
- 1930: Uruguay
- 1934: Italië
- 1938: Italië
- 1950: Uruguay
- 1954: West-Duitsland
- 1958: Brazilië
- 1962: Brazilië
- 1966: Engeland
- 1970: Brazilië
- 1974: West-Duitsland
- 1978: Argentinië
- 1982: Italië
- 1986: Argentinië
- 1990: West-Duitsland
- 1994: Brazilië
- 1998: Frankrijk
- 2002: Brazilië
- 2006: Italië
- 2010: Spanje
- 2014: Duitsland
- 2018: Frankrijk
Uruguay's Erfenis
Uruguay heeft een belangrijke gespeeld in de geschiedenis van het WK. De Uruguayanen zijn het zelf uiteraard niet vergeten. In de hoofdstad Montevideo ligt een voetbalmuseum met de voor de hand liggende naam Museo del Fútbol. Er zijn duizenden voorwerpen, foto’s en filmpjes te vinden uit de tijd dat voetbal nog in zwart-wit werd gespeeld. Bovendien kunnen bezoekers via een paar trappen zelfs ronddwalen in een gigantisch museumstuk: het Estadio Centenario.
tags: #uruguay #wereldkampioen #voetbal #geschiedenis